Je zus belt of je zaterdag op de kinderen kunt passen. Je collega vraagt of jij dat verslag even wil doen, want jij bent er toch zo goed in. En op school zoeken ze nog iemand voor de kerstmarkt.
Je voelt het meteen, ergens in je buik of in je schouders: eigenlijk wil ik dit niet. En toch hoor je jezelf zeggen: ja hoor, doe ik.
Pas ’s avonds op de bank merk je hoeveel het je gekost heeft. Je bent moe, een beetje geïrriteerd, en je vraagt je af waarom je nou weer ja zei.
Misschien komt dit je wel bekend voor? Dan ben je echt niet de enige. Moeite met nee zeggen kom ik bij heel veel vrouwen tegen, juist bij vrouwen die goed zijn in zorgen voor anderen.
Waarom lukt het niet, terwijl je het wel voelt?
Want de nee is er wel. Je lijf geeft hem al aan, vaak nog voordat je hoofd erover na kan denken. Een zucht, een strak gevoel in je kaken, een korte aarzeling voor je antwoord. Bij mij gaat mijn hart bonken, mijn onderbuik trekt samen en ik word warm.
Alleen komt de ja zo snel dat je die aarzeling overslaat. Om daar iets aan te doen, helpt het om eerst te snappen waarom die ja zo snel komt. Meestal spelen er een paar dingen tegelijk.
Je ja is een oude gewoonte
Veel vrouwen hebben al jong geleerd dat het fijn is als je meegaand bent. Je werd gezien als lief, behulpzaam, iemand op wie je kon bouwen. Dat voelde goed, dus deed je het vaker.
Na dertig of veertig jaar is dat geen keuze meer, het gaat automatisch. Net zoals je je sleutels altijd in hetzelfde bakje legt of dezelfde route naar je werk rijdt, je denkt er niet meer over na.
En die gewoonte heeft je ook veel gebracht. Mensen kunnen op je rekenen, je bent er als het nodig is. Daarom is het ook zo lastig om ‘m los te laten, hij hoort een beetje bij wie je bent.
Schuldgevoel doet de rest
Als je toch nee wilt zeggen, komt vaak het schuldgevoel. Wat als ze teleurgesteld is? Wat als ze denken dat ik niet wil helpen? Dan doe ik het er toch gewoon even bij.
Dit hoor ik vrouwen vaak zeggen: als ik nee zeg, voelt het alsof ik iemand laat zitten. Dat gevoel is echt, en het is ook heel ongemakkelijk. Ja zeggen maakt dat ongemak in één keer weg, tenminste voor dat moment.
Ik ken die gedachte zelf ook. Jarenlang haalde ik mijn eigenwaarde uit zorgen voor anderen. Nee zeggen voelde alsof mensen me dan niet meer aardig zouden vinden, en tegelijk ging ik conflicten liever uit de weg. Ik zag alle kanten, behalve die van mezelf.
Wat je daarbij vergeet, is dat jij ook meetelt.
Je lijf betaalt de rekening
Elke keer dat je ja zegt terwijl je nee voelt, blijft je systeem een beetje ‘aan’ staan. Het is maar een klein beetje spanning, niks dramatisch. Maar het stapelt zich op, de hele dag door, en ’s avonds is de koek op zonder dat je precies weet waarvan.
Op de lange duur merk je het aan dingen als:
- je bent sneller prikkelbaar, vooral thuis
- je hoofd wil ’s avonds niet uit
- je slaapt wel, maar wordt niet uitgerust wakker
- je weet eigenlijk niet meer zo goed wat je zelf wilt
Een kleine oefening: de pauze voor je antwoord
Je hoeft niet morgen ineens overal nee op te zeggen. Dat werkt meestal ook niet, want dan wordt het weer iets wat moet. Begin kleiner.
Als iemand deze week iets van je vraagt, probeer dan dit:
- Merk de neiging op om meteen ja te zeggen.
- Adem één keer rustig in en langzaam uit.
- Vraag jezelf: wil ik dit, of doe ik het uit gewoonte?
- Geef dan pas je antwoord.
Soms is het antwoord alsnog ja, en dat is prima, want dan kies je het zelf. En soms merk je dat je wat tijd nodig hebt. “Ik kom er morgen op terug” is ook een antwoord, en vaak een heel goed.
Doe dit deze week bij één vraag. Let vooral op wat je voelt in de seconde voordat je antwoordt, daar zit je nee.
Moeite met nee zeggen begint bij voelen
Moeite met nee zeggen heeft weinig met zwak zijn te maken. Het is een gewoonte die ooit goed werkte, met schuldgevoel dat ‘m vasthoudt, en je lijf dat de rekening betaalt. Je voelt de nee al, dat is het begin. De volgende stap is die seconde voor je antwoord een beetje ruimer maken.
Herken je jezelf hierin? Nee voelen en ja zeggen is vaak niet het enige signaal. In mijn gratis gids lees je 12 signalen dat je vooral op wilskracht leeft, zodat je kunt zien hoe het bij jou zit.